Ros Beiaard van het Keur

De Dendermondse volkswijk het Keur heeft sinds 1947 een eigen Ros Beiaard dat de hoofdrol speelt tijdens de jaarlijkse lokale kermis.

Hoe het begon

Jan Baptiste Frans Peersman, geboren te Grembergen in 1872 en gekend als Soiken, en Maria Justina Claessens, geboren te Dendermonde in 1875 en beter gekend als Stieneken, huwden te Dendermonde op 24 juli 1897. Vijftig jaar later werden zij, op zaterdag 2 augustus 1947, door hun familie en het feestcomité van 't Keur uitgebreid in de bloemetjes gezet ter ere van hun huwelijksverjaardag. Om 9u 15 's morgens vertrok men in stoet naar de O.-L.-V.-kerk te Dendermonde voor een dankmis. Daarna werden de jubilarissen op het stadhuis ontvangen. Om half zes 's avonds kregen ze een geschenk aangeboden en volgde een bloemenhulde, waarna op de tonen van het Rosbeiaardlied een spiksplinternieuw Ros Beiaardpaard te voorschijn kwam. Het nieuwe Ros Beiaard, dat voor de gevierden en de aanwezige pers een complete verassing was, trok vervolgens onder muzikale begeleiding door de straten van de wijk.

Het Peird van ‘t Keur was een initiatief van de lokale bieruitzetter Verhelst, die als initiatiefnemer en eerste voorzitter van het feestcomité, één van de steunpilaren van de wijk was. Het Peird werd gebouwd door schrijnwerker Jozef Impens. Het bestond uit een houten romp en een zinken kop, die iets te klein was uitgevallen voor het lijf. De zinken plaat waaruit de kop werd vervaardigd, was ironisch genoeg afkomstig van de gevel van een Dendermondse paardenslachter. Bovenop het Peird lag een wit zadeldoek waarop vier poppen gemonteerd werden waarvan het hoofd door de dragers gedraaid kon worden met een stok. Het Peird droeg een rood kleed met vooraan één ronde kijkopening en langs weerskanten was het voorzien van drie kleine Dendermondse wapenschilden die tegelijk dienst deden als bevestiging voor het wit zadelkleed waardoor dit niet kon opwaaien. Het Peird woog ca 280kg en werd gedragen door vier dragers.

Decennialang werd het Peird door de straten van 't Keur gedragen tijdens Keurkermis op de dinsdag na de eerste zondag van Augustus. In het begin werd het steevast vergezeld door een viertal huppelpaardjes. De muzikale begeleiding werd verzorgd door de muziekmaatschappijen De Kinderen van de Schelde en Sint-Cecilia uit Appels en 't Klein Muziekske (Tsjing Boem) uit Dendermonde.

Restauratie

In 1985 werd het Peird van 't Keur een eerste keer grondig gerenoveerd op initiatief van René Van Goethem, Gustaaf Spanoghe en Paul Van Herck. De zinken kop werd vervangen door een exemplaar uit papier-maché. Het bovenstuk werd in polyester uitgevoerd. Het houten onderstel werd door Pierre Verhelst, zoon van Jozef Verhelst, op eigen kosten volledig vernieuwd. Het resulterende Peird was 2,70 meter hoog, de pluim niet meegerekend, 3,70 meter lang en 1,40 meter breed. Ook de vier huppelpaardjes werden toen vernieuwd.

Bijna 50 jaar lang vormde het Peird van ‘t Keur een vast onderdeel van Keurkermis, die tijdens de bloeiperiode in de jaren 60 zelfs werd uitgebreid tot een hele kermisweek met oa een duivenvlucht, een volksbal, een kaatswedstrijd,... en sinds 1981 ook met een grote rommelmarkt die vandaag de dag nog steeds gehouden wordt. De dinsdag van Keurkermis bleef steevast dé dag --en ook de enige dag van het jaar-- dat het Peird van het Keur van stal werd gehaald. Die stalplaats bevond zich initieel bij het bedrijf van Jozef Verhelst. Vanaf 1987 werd het gehuisvest bij Meubelmagazijnen De Vreese, van Aimé De Vreese, op de Mechelsesteenweg. De Vreese was toen hoofdsponsor van Keurkermis. Na de jaarlijkse rondgang werd als huldebetoon door het feestcomité samen met het Peird telkens een bezoek gebracht aan de oudste inwoner van de wijk.

Verval

Rond 1992-1993 ontstond onenigheid binnen het feestcomité en met de lokale café-uitbaters met als gevold een neergang van Keurkermis en het einde van de jaarlijkse rondgang van het Peird van 't Keur. In 2012 werd het Peird opnieuw van stal gehaald in een poging de traditie nieuw leven in te blazen, maar het bleef toen bij enkele rondgangen en in 2015 verdween het Peird weer voor onbepaalde duur.

Het Peirtje van 't Keur

In 2021 werd de beslissing genomen om op zoek te gaan naar het Peird. Het karkas werd gevonden onder een afdak in de Merelstraat waar het zwaar geleden bleek te hebben onder regen en wind. Het Peird werd in 2022 volledig vernieuwd; enkel de houten structuur bleef behouden. Bezieler van het project was Kurt van der Made, de technische expertise werd geleverd door Bram Buytaert. Op 3 april van dat jaar werd het vernieuwde Peird, dat nu de naam Peirtje van 't Keur draagt, officieel aan de wijk voorgesteld aan 't Klokske. Sindsdien speelt het terug zijn vaste rol tijdens Keurkermis, maar dan op zondag. Sinds 2023 wordt het vergezeld door de Kaartkoning, een reus die verwijst naar de kaarting die van de jaren 60 tot de jaren 90 deel uitmaakte van Keurkermis en waarbij de winnaar als ’kaartkoning’ zijn eigen rondgang door de wijk kreeg. In de 2025 kwam daar nog een mini-reus bij, de Kaartprins.

In tegenstelling tot vroeger worden er niet langer poppen op de rug van het Peird geplaatst, maar wordt het Peirtje van 't Keur bereden door vier levende heemskinderen. Ook verlaat dit Peird nu wel zijn eigen wijk en wordt het ook buiten Keurkermis van stal gehaald. Eind april 2022 was het te zien in het centrum van Dendermonde. Verder nam het deel aan de Reuzenhappening van Dijk92 in Berlare (mei 2023), de reuzenstoet van Kouterkermis in Zele (juli 2023), de Puitenslagersfeesten in Beveren (mei 2024), de Ommegang van Appels (juli 2024 en juli 2025), Koveken in Lokeren (september 2024), Sint-Baafkesmiskermis in Moerzeke (oktober 2024) en de Reuzenommegang van Deurne (september 2025).